
Biznes sotilganda yoki hamkor chiqqanda reviziya
Do'kon yoki ombor sotilganda ikki tomon uchun betaraf sanoq kerak. Sana, baholash usuli va qatnashchilarni oldindan yozma kelishib oling.
Do'kon yoki ombor sotilayotganda, hamkor biznesdan chiqayotganda yoki ikki sherik ulushni qayta taqsimlayotganda eng ko'p bahs tovar qoldig'i atrofida chiqadi. Sotuvchi "omborda katta summalik tovar bor" deydi, xaridor esa "menga bunday ko'rinmadi" deb javob beradi. Hisobdagi raqam taxminiy bo'lsa, narx kelishuvi ham taxminiy bo'ladi. Shu sababli bunday vaziyatlarda ikki tomon uchun xolis, oldindan kelishilgan reviziya o'tkaziladi.
Nega bu alohida reviziya
Oddiy yillik sanoqdan farqli o'laroq, bu yerda tomonlarning manfaati qarama-qarshi: sotuvchi qoldiq ko'proq bo'lsin istaydi, xaridor esa kamroq. Shuning uchun sanoqni ikkala tomon yoki ular ishongan uchinchi shaxs, masalan, mustaqil guruh birga o'tkazgani ma'qul. Bundan tashqari, sana qat'iy belgilanadi: qoldiq aynan o'sha kuni "muzlatilgan" bo'lishi kerak, keyingi savdo esa alohida hisobga olinadi.
Sanoq faqat tovar va jihozlarning haqiqatda mavjudligini va holatini isbotlaydi. Bitimning boshqa tomonlari, ya'ni qarzlar, majburiyatlar va mulk huquqi, odatda buxgalter va yurist tomonidan alohida tekshiriladi. Ombor reviziyasini ularning o'rniga qo'ymang.
Oldindan nimani kelishib olish kerak
Sanoqdan oldin quyidagilarni yozma ravishda belgilang:
- sanoq sanasi va vaqti hamda shu paytdan boshlab savdo qanday yuritilishi (to'xtatiladi yoki chiqim alohida qayd etiladi);
- kim sanaydi va kim kuzatadi;
- tovar qanday baholanadi: tannarx, sotib olish narxi yoki joriy bozor narxi bo'yicha;
- shikastlangan, muddati o'tgan va sekin sotiladigan tovar qanday hisoblanadi;
- komissiyaga olingan yoki saqlashga topshirilgan tovar qanday ajratiladi;
- bahsli pozitsiyalar qanday hal etiladi;
- sanoq xarajatlarini kim to'laydi.
Bu bandlar huquqiy jihatga ham tegishli, shuning uchun kelishuv matnini yurist bilan ko'rib chiqing.
Nimalar sanaladi
Tovar zaxirasidan tashqari asosiy vositalar (javonlar, sovutkichlar, kassa va kompyuter jihozlari), yo'ldagi tovar va boshqalarga topshirilgan tovar ham qaydga olinadi. Egasi boshqa bo'lgan tovar, masalan, komissiyaga olingan mahsulot, alohida ro'yxatga yoziladi va qiymatga qo'shilmaydi. Uchinchi shaxsga tegishli tovar baholanayotgan zaxiraga tushib qolsa, narx sun'iy ravishda ko'tarilib ketadi va keyin bahs paydo bo'ladi. Har bir qaydni fotosurat bilan tasdiqlash mumkin, ayniqsa qimmat jihozlar va shikastlangan tovar uchun.
Baholash uchun uch toifa
Amaliy usul shunday: tovarni uch toifaga bo'ling.
- Yaxshi va tez sotiladigan tovar. U to'liq qiymatda baholanadi.
- Sekin sotiladigan yoki eskirgan tovar. U chegirma bilan baholanadi.
- Yaroqsiz yoki muddati o'tgan tovar. U qiymatga kiritilmaydi yoki alohida kelishuv bo'yicha hisoblanadi.
Toifalarning chegaralari va chegirma ulushini sanoqdan oldin kelishib olish muhim, aks holda baholash vaqtida har bir pozitsiya bahsga aylanadi. Masalan, yarim yildan beri harakatsiz turgan pozitsiyalarni ikkinchi toifaga o'tkazish mumkin; aniq muddatni tomonlarning o'zlari belgilaydi.
Hujjatlashtirish
Sanoq natijasi bo'yicha dalolatnoma tuziladi: unga ikkala tomon va komissiya imzo qo'yadi, solishtirma qaydnoma bilan sanoq varaqlari ilova qilinadi. Bahsli pozitsiyalar alohida ro'yxatda qoladi. Shartnomadagi summa aynan shu dalolatnomaga tayanadi. Sanoq sanasidan bitim imzolangunga qadar bo'lgan oraliqdagi kirim va chiqimni alohida jadvalga yozing: u yakuniy summaga tuzatish sifatida qo'shiladi yoki ayriladi.
Xodimlarga ham qisqa va ochiq tushuntirish bering: sanoq nima uchun o'tkazilayotgani va ulardan nima kutilishi aytilsa, mish-mish tarqalmaydi, ishlar ham xotirjam ketadi.
Shartli misol: ikki sherik do'konda ishlaydi, biri ulushini sotib chiqib ketmoqchi. Ular sanoq sanasini kelishadi, ikkala tomondan bittadan vakil va mustaqil hisobchi sanaydi. Tovar uch toifaga bo'linadi, komissiyaga olingan 12 pozitsiya alohida ro'yxatga yoziladi. Dalolatnomada yaxshi tovar to'liq qiymatda, sekin sotiladiganlari chegirma bilan hisoblanadi. Natijada ikkala tomon narxga bir xil asos bilan keladi va keyinchalik tortishuv chiqmaydi.
Xulosa
Biznes sotilganda yoki hamkor chiqqanda reviziya ishonchli raqam beradi va tomonlarni keraksiz bahsdan saqlaydi. Sana, baholash usuli, qatnashchilar va bahsli pozitsiyalar tartibini oldindan yozma kelishib, natijani dalolatnoma bilan mustahkamlang. Tomonlar ishonadigan betaraf sanoq kerak bo'lsa, Reviziya jamoasi uni tashkil etib, hujjatlarni tayyorlashda yordam berishi mumkin.