Qayta sanash: qachon talab qilinadi

Elektr tovarlari omborida reviziya LED lampalar bo'yicha 108 dona kamomad ko'rsatdi: hisobda 480 dona, sanoqda 372. Ombor mudiri xavotirga tushdi, chunki bu kichik summa emas. Lekin kamomadni hisobdan chiqarish yoki kimnidir ayblashdan oldin u oddiy savol berdi: "Qayta sanaymizmi?" Qayta sanash birinchi sanoq natijasini tekshiradi va ko'pincha farqning katta qismini bir soatda yo'qqa chiqaradi. Savol shundaki, qaysi farqlarni qayta sanash kerak, qaysilarini esa yo'q.

Qachon qayta sanash kerak

Har bir farqni qayta sanash shart emas, bu vaqt va pul sarflaydi. Qoidani sanoqdan oldin yozib qo'ying. Qayta sanash odatda quyidagi hollarda talab qilinadi:

• farq belgilangan chegaradan oshgan (so'mda yoki hisobdagi miqdorning foizida);
• sekin harakatlanadigan tovarda kutilmagan kamomad chiqqan;
• farq butun qadoqqa karrali: butun quti yoki paddon;
• sanoqchining o'zi shubhalangan yoki varaqda tuzatishlar ko'p;
• moddiy javobgar shaxs natijaga e'tiroz bildirgan;
• tovar qimmat yoki tez sotiladigan guruhga kiradi.

Ko'r sanoq qoidasi

Qayta sanaydigan odam birinchi sanoq natijasini ham, hisobdagi qoldiqni ham bilmasligi kerak. Bilsa, ongsiz ravishda "kerakli" raqamni topishga intiladi. Varaqqa pozitsiya nomi va joyi yoziladi, miqdor ustuni esa bo'sh qoladi. Imkon bo'lsa usulni almashtiring: birinchi marta qo'lda sanalgan bo'lsa, ikkinchisida paddonlar bo'yicha yoki tarozi bilan sanang. Bahsli pozitsiyaga yorliq yopishtiring va sanoq tugaguncha uni qimirlatmang.

Qayta sanaydigan odam birinchi sanoqchi bo'lmasligi kerak, ideal holda u boshqa guruhdan bo'lsin. Bir odamning odati, masalan, har safar eng yuqori javonni o'tkazib yuborishi, ikkinchi marta ham takrorlanadi va xatoni ko'rsatmaydi.

Misol: 108 dona qayerga ketdi

Lampalar 12 donalik qutilarda turadi. 108 ni 12 ga bo'lsak, aynan 9 quti chiqadi. Butun sondagi qutilarga teng farq ko'pincha bitta xatoni bildiradi: sanoqchi bir javonni yoki paddonni o'tkazib yuborgan (yoki ikki marta sanagan). Shu taxmin bilan ko'r sanoq o'tkazildi va to'qqiz quti ustun orqasidagi yuqori javonda topildi: birinchi varaqda o'sha javon umuman bo'lmagan. Qoldiq 480 dona bo'lib chiqdi va hisob bilan mos tushdi. Saboq ham yozib qo'yildi: sanoq varag'iga javonlar ro'yxati kiritildi, shunda keyingi safar birorta javon marshrutdan tushib qolmaydi, har bir javon esa sanoqchining imzosi bilan yopiladi.

Qayta sanash ikki xodimning bir soatini oldi. Bitta lampa 18 000 so'm bo'lsa, "kamomad" 108 × 18 000 = 1 944 000 so'm bo'lardi va uni izlash, tushuntirish xati yozdirish hamda hisobdan chiqarishga kunlar ketardi.

Natija qanday qabul qilinadi

1. Ikki sanoq mos kelsa, shu raqam yakuniy.
2. Mos kelmasa, uchinchi marta komissiya a'zosi ikkala tomon huzurida sanaydi. U ikkalasidan biriga mos kelsa, yakuniy raqam shu.
3. Ikki raqamning o'rtachasini hech qachon olmang: bu haqiqatga mos kelmaydigan uchinchi raqam beradi.
4. Barcha natijalar sanoq varaqida qolsin: birinchi, ikkinchi va uchinchi raqam, kim sanagani va sanasi bilan. Eskisini o'chirmang, bir chiziq bilan chizib, yangisini yozing.
5. Bir pozitsiyani cheksiz sanamang: odatda uch marta yetarli. Uch martadan keyin ham farq turaversa, sabab hujjatlarda yoki jarayonda.

Qachon kerak emas

Agar farq qiymati qayta sanash xarajatidan kam bo'lsa va hujjat bilan tushuntirilsa (masalan, kechikkan chiqim hujjati), hujjatni tuzatish yetarli. Chegarani oldindan kelishib qo'ying, masalan: ikki yuz ming so'mdan kam va hujjat bilan izohlangan farqlar qayta sanalmaydi. Bu raqam faqat misol, o'z omboringiz uchun rahbariyat bilan belgilang. Lekin kichik farq har reviziyada bir pozitsiyada takrorlansa, uni yana sanamang: sababini izlang, chunki bu tizimli xato belgisi.

Xulosa

Qayta sanash ayblov emas, tekshiruv usuli: u sanoq xatosini hujjatlarga o'tmasdan ushlab qoladi. Aniq chegara, ko'r sanoq va natijalarni yozib borish bu usulni ishonchli qiladi. Chegaralar va qayta sanash tartibini omboringizga moslashda Reviziya jamoasi yordam bera oladi.